Häzirki wagtda dünýäde 10,000-den gowrak lukmançylyk enjamlary bar. 1 Ýurtlar hassalaryň howpsuzlygyny birinji orunda goýmaly we ýokary hilli, howpsuz we netijeli lukmançylyk enjamlaryna elýeterliligi üpjün etmeli. 2,3 Latyn Amerikasynyň lukmançylyk enjamlary bazary ýyllyk uly ösüş depgini bilen ösmegini dowam etdirýär. Latyn Amerikasy we Karib deňziniň ýurtlary lukmançylyk enjamlarynyň 90% -den gowragyny import etmeli, sebäbi lukmançylyk enjamlarynyň ýerli önümçiligi we üpjünçiligi olaryň umumy isleginiň 10% -den az bölegini düzýär.
Argentina Latyn Amerikasynda Braziliýadan soň ikinji uly ýurtdur. Takmynan 49 million ilaty bilen, sebitde iň köp ilatly dördünji ýurtdur4 we jemi milli önümi (JMÖ) takmynan 450 milliard ABŞ dollary bilen Braziliýadan we Meksikadan soň üçünji uly ykdysadyýetdir. Argentinanyň adam başyna düşýän ýyllyk girdejisi 22,140 ABŞ dollaryna deňdir, bu Latyn Amerikasynda iň ýokary görkezijileriň biridir. 5
Bu makala Argentinanyň saglygy goraýyş ulgamynyň we onuň hassahana ulgamynyň mümkinçiliklerini beýan etmekligi maksat edinýär. Mundan başga-da, ol Argentinanyň lukmançylyk enjamlarynyň kadalaşdyryjy ulgamynyň guralyşyny, funksiýalaryny we kadalaşdyryjy aýratynlyklaryny, şeýle hem onuň Mercado Común del Sur (Mercosur) bilen gatnaşyklaryny seljerýär. Ahyrsoňy, Argentinanyň makroykdysady we sosial şertlerini göz öňünde tutup, häzirki wagtda Argentinanyň enjam bazarynda bar bolan işewürlik mümkinçiliklerini we kynçylyklaryny jemleýär.
Argentinanyň saglygy goraýyş ulgamy üç kiçi ulgama bölünýär: döwlet, sosial üpjünçilik we hususy. Döwlet sektory milli we welaýat ministrliklerini, şeýle hem döwlet hassahanalarynyň we saglyk merkezleriniň ulgamyny öz içine alýar, mugt lukmançylyk kömegine mätäç bolanlara, esasan sosial üpjünçilige hukugy bolmadyk we töleg töläp bilmeýän adamlara mugt lukmançylyk hyzmatlaryny hödürleýär. Maliýe girdejileri jemgyýetçilik saglygy goraýyş kiçi ulgamy üçin serişdeleri üpjün edýär we öz filiallaryna hyzmat etmek üçin sosial üpjünçilik kiçi ulgamyndan yzygiderli tölegleri alýar.
Sosial üpjünçilik kiçi ulgamy hökmanydyr, işçilere we olaryň maşgalalaryna saglygy goraýyş hyzmatlaryny üpjün etmek we bermek üçin "obra sociales" (topar saglyk meýilnamalary, OS) esaslanýar. Işçileriň we olaryň iş berijileriniň haýyr-sahawat serişdeleri OS-leriň köpüsini maliýeleşdirýär we olar hususy üpjün edijiler bilen şertnamalar arkaly işleýärler.
Hususy kiçi ulgam saglygy goraýyş hünärmenlerini we ýokary girdejili hassalary bejerýän saglygy goraýyş edaralaryny, OS peýdalanýanlary we hususy ätiýaçlandyryş eýelerini öz içine alýar. Bu kiçi ulgam şeýle hem "öňünden tölegli derman" ätiýaçlandyryş kompaniýalary diýlip atlandyrylýan meýletin ätiýaçlandyryş kompaniýalaryny öz içine alýar. Ätiýaçlandyryş tölegleri arkaly şahslar, maşgalalar we iş berijiler öňünden tölegli lukmançylyk ätiýaçlandyryş kompaniýalary üçin serişde berýärler. Argentinanyň 7 sany döwlet hassahanasy hassahanalaryň umumy sanynyň (takmynan 2300) 51% -ini düzýär we iň köp döwlet hassahanalary bolan Latyn Amerikasy ýurtlarynyň arasynda bäşinji orny eýeleýär. Hassahana orunlarynyň gatnaşygy 1000 ilata 5,0 orun, bu bolsa Ykdysady Hyzmatdaşlyk we Ösüş Guramasynyň (OECD) ýurtlaryndaky ortaça 4,7-den hem ýokarydyr. Mundan başga-da, Argentinada dünýäde lukmanlaryň iň ýokary paýy bar, her 1000 ilata 4,2 düşýär, bu OECD-niň 3,5-den we Germaniýanyň (4,0), Ispaniýanyň we Beýik Britaniýanyň (3,0) we beýleki Ýewropa ýurtlarynyň ortaça görkezijisinden hem ýokarydyr. 8
Panamerikan Saglyk Guramasy (PAHO) Argentinanyň Milli Azyk, Derman we Lukmançylyk Tehnologiýalary Administrasiýasyny (ANMAT) dört derejeli kadalaşdyryjy agentlik hökmünde görkezdi, bu bolsa onuň ABŞ-nyň FDA-sy bilen deňeşdirilip bilinjekdigini aňladýar. ANMAT dermanlaryň, azyk önümleriniň we lukmançylyk enjamlarynyň netijeliligini, howpsuzlygyny we ýokary hilini gözegçilik etmek we üpjün etmek üçin jogapkärdir. ANMAT lukmançylyk enjamlarynyň ygtyýarlandyrylmagyna, bellige alynmagyna, gözegçiligine, gözegçilik edilmegine we maliýe taraplaryna gözegçilik etmek üçin Ýewropa Bileleşiginde we Kanadada ulanylýan ýaly töwekgelçilik esasynda klassifikasiýa ulgamyny ulanýar. ANMAT töwekgelçilik esasynda klassifikasiýany ulanýar, onda lukmançylyk enjamlary mümkin bolan töwekgelçiliklere esaslanyp dört kategoriýa bölünýär: I synp - iň pes töwekgelçilik; II synp - orta töwekgelçilik; III synp - ýokary töwekgelçilik; we IV synp - örän ýokary töwekgelçilik. Argentinada lukmançylyk enjamlaryny satmak isleýän islendik daşary ýurtly önüm öndüriji bellige alyş prosesi üçin zerur resminamalary tabşyrmak üçin ýerli wekil bellemelidir. Infuzion nasos, şpris nasosy we iýmit nasosy (iýmitlendirme nasosy) IIb lukmançylyk enjamlary hökmünde 2024-nji ýyla çenli Täze MDR-e geçirilmelidir.
Degişli lukmançylyk enjamlaryny bellige alyş düzgünlerine laýyklykda, önüm öndürijileriň Argentinanyň Saglygy goraýyş ministrliginde bellige alnan ýerli edarasy ýa-da distribýutory bolmaly, bu bolsa iň gowy önümçilik tejribesine (BPM) laýyk gelýär. III we IV synp lukmançylyk enjamlary üçin önüm öndürijiler enjamyň howpsuzlygyny we netijeliligini subut etmek üçin kliniki synag netijelerini tabşyrmalydyrlar. ANMAT-yň resminamany bahalandyrmak we degişli ygtyýarlygy bermek üçin 110 iş güni bar; I we II synp lukmançylyk enjamlary üçin ANMAT-yň bahalandyrmak we tassyklamak üçin 15 iş güni bar. Lukmançylyk enjamynyň bellige alynmagy bäş ýyl möhlet bilen güýje girýär we önüm öndüriji ony möhleti gutarmazdan 30 gün öň täzeläp biler. III we IV kategoriýaly önümleriň ANMAT bellige alyş şahadatnamalaryna üýtgetmeler girizmek üçin ýönekeý bellige alyş mehanizmi bar we laýyklyk jarnamasy arkaly 15 iş gününiň dowamynda jogap berilýär. Öndüriji enjamyň beýleki ýurtlardaky öňki satuwlarynyň doly taryhyny hem bermelidir. 10
Argentina Argentina, Braziliýa, Paragwaý we Urugwaýdan ybarat bolan söwda zolagy bolan Mercado Común del Sur (Mercosur)-yň bir bölegi bolandygy sebäpli, import edilen ähli lukmançylyk enjamlary Mercosur Umumy Daşarky Tarifine (CET) laýyklykda salgyt salynýar. Salgyt möçberi 0% -den 16% -e çenli. Import edilen täzelenen lukmançylyk enjamlary üçin salgyt möçberi 0% -den 24% -e çenli. 10
COVID-19 pandemiýasy Argentinada uly täsir galdyrdy. 12, 13, 14, 15, 16 2020-nji ýylda ýurduň jemi milli önümi 9,9% pese gaçdy, bu 10 ýylyň içinde iň uly pese gaçma boldy. Muňa garamazdan, 2021-nji ýylda içerki ykdysadyýetde çynlakaý makroykdysady deňsizlikler dowam eder: hökümetiň baha gözegçiligine garamazdan, 2020-nji ýylda ýyllyk inflýasiýa derejesi 36% -e çenli ýokary bolar. 6 Inflýasiýa derejesiniň ýokary bolmagyna we ykdysady pese gaçmaga garamazdan, Argentinanyň hassahanalary 2020-nji ýylda esasy we ýokary derejeli ýöriteleşdirilen lukmançylyk enjamlaryny satyn almagyny artdyrdylar. 2020-nji ýylda ýöriteleşdirilen lukmançylyk enjamlaryny satyn almagyň 2019-njy ýyl bilen deňeşdirilende artmagy: 17
2019-njy ýyldan 2020-nji ýyla çenli şol bir wagtyň özünde Argentinanyň hassahanalarynda esasy lukmançylyk enjamlaryny satyn almak artdy: 17
Gyzykly tarapy, 2019-njy ýyl bilen deňeşdirilende, 2020-nji ýylda, esasanam COVID-19 sebäpli bu enjamlary talap edýän hirurgiki amallar ýatyrylan ýa-da yza süýşürilen ýylda Argentinada gymmat lukmançylyk enjamlarynyň birnäçe görnüşiniň artmagy mümkin. 2023-nji ýyl üçin çaklama aşakdaky professional lukmançylyk enjamlarynyň ýyllyk ösüş depgininiň (CAGR) ýokarlanjakdygyny görkezýär:17
Argentina döwlet tarapyndan düzgünleşdirilýän döwlet we hususy saglygy goraýyş hyzmatlaryny üpjün edijiler bilen garyşyk lukmançylyk ulgamy bolan ýurtdur. Onuň lukmançylyk enjamlary bazary ajaýyp işewürlik mümkinçiliklerini döredýär, sebäbi Argentinanyň ähli lukmançylyk önümlerini diýen ýaly import etmegi zerurdyr. Berk walýuta gözegçiligine, ýokary inflýasiýa we daşary ýurt maýa goýumlarynyň pesligine garamazdan,18 import edilýän esasy we ýöriteleşdirilen lukmançylyk enjamlaryna häzirki wagtda ýokary isleg, kadalaşdyryjy tassyklamalaryň amatly tertibi, Argentinanyň saglygy goraýyş hünärmenleriniň ýokary derejeli akademiki taýýarlygy we ýurduň ajaýyp hassahana mümkinçilikleri. Bu bolsa Argentinany Latyn Amerikasynda öz ornuny giňeltmek isleýän lukmançylyk enjamlary öndürijileri üçin özüne çekiji ýere öwürýär.
1. Organización Panamericana de la Salud. Regulación de dispositivos médicos [Internet]. 2021 [2021-nji ýylyň 17-nji maýyndan getirildi]. Şu ýerden alyp bilersiňiz: https://www3.paho.org/hq/index.php?option=com_content&view=article&id=3418:2010-medical-devices-regulation&Itemid=41722&lang=es
2. “Comisión Económica para Amerika Latina y el Caribe” (CEPAL. Las restricciones a la exportación de productos médicos dificultan los esfuerzos por kontener la enfermedad porcoronavirus (COVID-19) we Amerika Latina y el Karibe [COVID]. //repositorio.cepal.org/bitstream/handle/11362/45510/1/S2000309_es.pdf
3. Organización Panamericana de la salud. Dispositivos médicos [Internet]. 2021 [2021-nji ýylyň 17-nji maýyndan getirildi]. Şu ýerden alyp bilersiňiz: https://www.paho.org/es/temas/dispositivos-medicos
4. Maglumatlar makrosy. Argentina: Economia y demografía [Internet]. 2021 [2021-nji ýylyň 17-nji maýyndan getirildi]. Şu ýerden alyp bilersiňiz: https://datosmacro.expansion.com/paises/argentina
5. Statistika. Amerikada Latina y el Caribe en 2020 [Internet] önümi interno bruto por país en. 2020. Aşakdaky URL-den alyp bilersiňiz: https://es.statista.com/estadisticas/1065726/pib-por-paises-america-latina-y-caribe/
6. Bütindünýä Banky. Argentinanyň Bütindünýä Banky [Internet]. 2021. Şu web sahypasyndan alyp bolýar: https://www.worldbank.org/en/country/argentina/overview
7. Belló M, Becerril-Montekio VM. Sistema de salud de Argentina. Salud Publica Meks [Internet]. 2011; 53: 96-109. Şu ýerden alyp bilersiňiz: http://www.scielo.org.mx/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0036-36342011000800006
8. Corpart G. Latinoamérica es uno de los mercados Hospitalitalarios másrobustos del mundo. Global saglyk maglumatlary [Internet]. 2018; elýeterli: https://globalhealthintelligence.com/es/analisis-de-ghi/latinoamerica-es-uno-de-los-mercados-hospitalarios-mas-robustos-del-mundo/
9. Argentinanyň ministri Anmat. ANMAT elegida por OMS como sede para concluir el desarrollo de la herramienta de evaluación de sistemasregulationios [Internet]. 2018-nji ýyl: http://www.anmat.gov.ar/comunicados/ANMAT_sede_evaluacion_OMS.pdf
10. RegDesk. Argentinanyň lukmançylyk enjamlaryna degişli düzgünleriniň umumy syny [Internet]. 2019. Şu ýerden alyp bolýar: https://www.regdesk.co/an-overview-of-medical-device-regulations-in-argentina/
11. Oba hojalygy tehnologiýa komitetiniň utgaşdyryjysy. Önüm önümleri: normativas sobre habilitaciones, registro y trazabilidad [Internet]. 2021 [2021-nji ýylyň 18-nji maýyndan getirildi]. Şu ýerden alyp bilersiňiz: http://www.cofybcf.org.ar/noticia_anterior.php?n=1805
12. Ortiz-Barrios M, Gul M, López-Meza P, Yucesan M, Navarro-Himénez E. Hassahanalaryň betbagtçylyklara taýýarlygyny köp ölçegli karar kabul etmek usuly arkaly baha beriň: Türkiýäniň hassahanalaryny mysal hökmünde alyň. Halkara betbagtçylyklaryň töwekgelçiligini azaltmak [Internet]. 2020-nji ýylyň iýuly; 101748. Şu ýerden elýeterli: https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S221242092030354X doi: 10.1016/j.ijdrr.2020.101748
13. Klemente-Suárez VJ, Navarro-Himénez E, Jimenez M, Hormeño-Holgado A, Martinez-Gonzalez MB, Benitez-Agudelo JC we ş.m. COVID-19 pandemiýasynyň jemgyýetçilik ruhy saglygyna täsiri: giňişleýin beýan. Durnuklylyk [Internet]. 2021-nji ýylyň 15-nji marty; 13(6):3221. Şu ýerden elýeterli: https://www.mdpi.com/2071-1050/13/6/3221 doi: 10.3390/su13063221
14. Klemente-Suárez VJ, Hormeno-Holgado AJ, Jiménez M, Agudelo JCB, Jiménez EN, Perez-Palencia N we ş.m. COVID-19 pandemiýasynda toparyň täsiri sebäpli ilatyň immunitetiniň dinamikasy. Waksina [Internet]. 2020-nji ýylyň maý aýy; şu ýerden elýeterli: https://www.mdpi.com/2076-393X/8/2/236 doi: 10.3390/vaccines8020236
15. Romo A, Ojeda-Galaviz C. COVID-19 üçin Tango ikiden köp talap edýär: Argentinada irki pandemiýa garşy göreşiň seljermesi (2020-nji ýylyň ýanwaryndan 2020-nji ýylyň apreline çenli). Int J Environ Res Public Health [Internet]. 2020-nji ýylyň 24-nji dekabry; 18(1):73. Şu ýerden elýeterli: https://www.mdpi.com/1660-4601/18/1/73 doi: 10.3390/ijerph18010073
16. Durnuklylyk [Internet]. 2020-nji ýylyň 19-njy oktýabry; 12 (20): 8661. Şu ýerden alyp bilersiňiz: https://www.mdpi.com/2071-1050/12/20/8661 doi: 10.3390 / su12208661
17. Korpart G. En Argentina, 2020-nji ýylda, internetde tapawutlanýar. 2021 [2021-nji ýylyň 17-nji maýyndan getirildi]. Şu ýerden alyp bilersiňiz: https://globalhealthintelligence.com/es/analisis-de-ghi/en-argentina-en-2020-se-dispararon-las-cantidades-de-equipos-medicos-especializados/
18. Otaola J, Bianchi W. Argentinanyň ykdysady çöküşi dördünji çärýekde gowşady; ykdysady çöküş üçünji ýyldyr. Reuters [Internet]. 2021; Şu ýerden alyp bolýar: https://www.reuters.com/article/us-argentina-economy-gdp-idUSKBN2BF1DT
Julio G. Martinez-Klark, Latyn Amerikasynda irki mümkinçilikli kliniki synaglary geçirmekde we innowasiýalaryny täjirçilik taýdan satmakda lukmançylyk enjamlary kompaniýalary bilen hyzmatdaşlyk edýän bazara elýeterlilik boýunça maslahat beriş kompaniýasy bolan bioaccess-iň esaslandyryjysy we baş direktorydyr. Julio şeýle hem Latyn Amerikasyndaky üstünlikli Medtech liderleri bilen hepdelik söhbetdeşlikler geçirilýän LATAM Medtech Liderleri podkastynyň alypbaryjysydyr. Ol Stetson uniwersitetiniň öňdebaryjy innowasiýa maksatnamasynyň maslahat beriş geňeşiniň agzasydyr. Ol elektron inženerçiligi boýunça bakalawr derejesine we işewürlik dolandyryşy boýunça magistr derejesine eýedir.
Ýerleşdirilen wagty: 2021-nji ýylyň 6-njy sentýabry
