Habarlar

Infrastruktura hyzmatdaşlygy bir wariant bolup biler

Liu Weiping | China Daily | Täzelenen: 2022-07-18 07:24

LI MIN / Hytaý GÜNI

Hytaý bilen Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň arasynda uly tapawutlar bar, ýöne işewürlik we ykdysadyýet nukdaýnazaryndan tapawutlar biri-biriniň üstüni ýetirýär, utgaşyklygy we ýeňiş gazanýan hyzmatdaşlygy aňladýar, şonuň üçin iki ýurt gapma-garşylyklaryň däl-de, güýçleriň, hyzmatdaşlygyň we umumy ösüşiň çeşmesine öwrülmelidir.

Hytaý-ABŞ söwda gurluşy henizem güýçli biri-biriniň üstüni ýetirýär we ABŞ-nyň söwda defisitini iki ýurduň ykdysady gurluşlaryna has köp bagly edip bolar. Hytaý global gymmatlyklar zynjyrynyň orta we pes ujunda, ABŞ bolsa orta we ýokary nokadyndadygy sebäpli, iki tarap hem global üpjünçiligiň we islegiň üýtgemegine garşy durmak üçin ykdysady gurluşlaryny sazlamaly.

Häzirki wagtda Hytaý-ABŞ ykdysady gatnaşyklary söwda defisitiniň giňelmegi, söwda düzgünleriniň tapawudy we intellektual eýeçilik hukuklary baradaky jedeller ýaly jedelli meseleler bilen tapawutlanýar. Emma bäsdeşlik hyzmatdaşlygynda gutulgysyz.

ABŞ-nyň Hytaý harytlaryna garşy jeza nyrhlary barada aýdylanda bolsa, gözlegler olaryň ABŞ-dan Hytaýa has köp zyýan berýändigini görkezýär. Şol sebäpli nyrhlary azaltmak we söwdany liberallaşdyrmak iki ýurduň umumy bähbidine.

Mundan başga-da, beýleki ýurtlar bilen söwdany liberallaşdyrmak Hytaý-ABŞ söwda dawalarynyň ýaramaz täsirini azaldyp ýa-da öwezini dolup biljekdigi sebäpli, analizleriň görkezişi ýaly, Hytaý öz ykdysadyýetini mundan beýläk-de açmagy, has köp global hyzmatdaşlygy ösdürmegi we öz bähbidi üçin açyk dünýä ykdysadyýetini gurmaga kömek etmeli.

Hytaý-ABŞ söwda dawalary Hytaý üçin hem kyn, hem bir mümkinçilik. Mysal üçin, ABŞ-nyň nyrhlary “Made in China 2025” syýasatyny nyşana alýar. Eger-de “Made in China 2025” -ni bozup bilseler, Hytaýyň ösen önümçilik pudagy ýurduň import gerimini we umumy daşary söwdany azaldar we ösen önümçilik pudagynyň özgerişlerini we kämilleşdirilmegini çaltlaşdyrar.

Şeýle-de bolsa, Hytaýa özüniň ýokary derejeli we esasy tehnologiýalaryny ösdürmäge mümkinçilik berýär we ýokary tehnologiýaly kärhanalaryna adaty ösüş tertibinden daşarda pikirlenmäge, importa we asyl enjam önümçiligine aşa garaşlylygy aradan aýyrmaga we innowasiýalary ýeňilleşdirmek we global gymmatlyklar zynjyrynyň orta we ýokary ujuna tarap hereket etmek üçin gözleg we ösüşi güýçlendirýär.

Mundan başga-da, wagt gelende Hytaý we ABŞ infrastruktura hyzmatdaşlygyny goşmak üçin söwda gepleşikleri üçin esaslaryny giňeltmeli, sebäbi beýle hyzmatdaşlyk diňe bir söwda dartgynlygyny gowşatman, eýsem iki tarapyň arasynda has çuňňur ykdysady integrasiýany hem ösdürer.

Mysal üçin, ägirt, ýokary hilli infrastruktura desgalaryny gurmakda we infrastruktura gurluşygynda öňdebaryjy tehnologiýalary ulanmakda toplan tejribesini we tejribesini göz öňünde tutup, Hytaý ABŞ-nyň infrastrukturasyny ösdürmek meýilnamasyna gatnaşmaga ýagdaýy gowy. ABŞ-nyň infrastrukturasynyň köp bölegi 1960-njy ýyllarda ýa-da ondan ozal gurlanlygy sebäpli, olaryň köpüsi ömrüni tamamlady we çalşylmaly ýa-da düýpli abatlanylmaly we şoňa laýyklykda ABŞ-nyň prezidenti Jo Baýdeniň 1950-nji ýyllardan bäri iň uly infrastrukturany döwrebaplaşdyrmak we giňeltmek meýilnamasy “Uly şertnama” uly göwrümli infrastruktura gurluşyk maksatnamasyny öz içine alýar.

Iki tarap şeýle meýilnamalarda hyzmatdaşlyk etmeli bolsa, hytaý kärhanalary halkara düzgünleri bilen has tanyş bolarlar, ösen tehnologiýalara has gowy düşünerler we global bäsdeşlik ukybyny ýokarlandyrmak bilen ösen ýurtlaryň berk iş gurşawyna uýgunlaşmagy öwrenerler.

Aslynda, infrastruktura hyzmatdaşlygy dünýäniň iň uly iki ykdysadyýetini ýakynlaşdyryp biler, bu ykdysady peýdalary gazanmak bilen bir hatarda syýasy özara ynamy we adamlar bilen alyş-çalşy güýçlendirer we global ykdysady durnuklylygy we gülläp ösmegi ösdürer.

Mundan başga-da, Hytaý we ABŞ käbir umumy kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolansoň, hyzmatdaşlygyň mümkin ugurlaryny kesgitlemeli. Mysal üçin, epidemiýanyň öňüni almak we gözegçilikde saklamak boýunça hyzmatdaşlygy güýçlendirmeli we pandemiýany öz içine alýan tejribeleri beýleki ýurtlar bilen paýlaşmaly, sebäbi COVID-19 pandemiýasy hiç bir ýurduň global saglyk adatdan daşary ýagdaýlaryndan goranmaýandygyny ýene bir gezek görkezdi.